Ik heb hier al vaker mijn mening over het fenomeen toeval geuit. Afgelopen dinsdag weer een mooi staaltje meegemaakt. Wij hebben al jaren een abonnement bij de schouwburg in Eindhoven. In mei sturen we ieder jaar ons bestelformulier in voor het nieuwe seizoen, dat in september begint. Zo leggen we een paar voorstellingen vast voor het komend jaar. Afgelopen dinsdag hadden we zo ook een theatervoorstelling van acteur Gijs Scholten van Aschat samen met gitarist Eric Vaarzon Morel. Gijs droeg gedichten voor die Eric op zijn gitaar begeleidde. De naam van het programma: Duende.
In mei 2008 hadden we deze voorstelling aangekruist. Ik wist toen nog niet half wat de term duende inield. Waarschijnlijk geprikkeld door de link met flamenco en de niet voor de hand liggende combinatie met gedichten.
Het was een prachtige avond. De gedichten van Pessoa, Drummond de Andrade (bekend bij Mireille) en Lorca. Die laatste heb ik op deze blog eerder geciteerd. De gedichten gingen over de gitaar, het mes, de ziel, het woord, liefde en erotiek. Vaarzon Morel is een virtuoos flamenco gitarist, die de gedichten perfect kleurde met zijn spel. De voorstelling kende menig moment van kippevel en ontroering. Duende.
donderdag 29 januari 2009
af!
Het boekje is af. Na enkele dagen van selecteren, croppen (crop till you drop!), knippen, plakken, schuiven, weggooien, terugnemen en knopen doorhakken was het vandaag zover. Het is een klein boekje geworden: 10x14 cm met 14 foto's. Eerst dummies gemaakt in papier. Maar het eindresultaat toch met Photoshop strak in elkaar geprutst. Ik ben tevreden, zeker omdat ik nu ook nog eens hele gave foto's heb van mijn vriendin. Zij houdt absoluut niet van poseren. Maar voor mij heeft ze zich opgeofferd. Dit zijn foto's die ik al heel lang van haar had willen maken. Een hele mooie bijkomstigheid.
Uiteindelijk gaan die foto's naar mijn idee meer over genot. Voor deze opdracht hebben we een catalogustekst moeten schrijven. Hierin heb ik onder meer vermeld:
Hij heeft flamenco gebruikt als uitgangspunt voor zijn fotoserie. De uitingen van passie heeft hij teruggebracht tot sobere beelden in zwart wit, vaak details, die niet direct een associatie oproepen met dans of zang. De foto’s wekken twijfel op bij de kijker: Een Nederlandse vrouw poseert en geniet maar lijkt zich niet bewust van de camera. Wat beweegt haar en wat wil zij uiten?
Dit zijn beelden van genot: getoond door de vrouw op de foto’s, maar zeker ook door de blik van de fotograaf.
Uiteindelijk gaan die foto's naar mijn idee meer over genot. Voor deze opdracht hebben we een catalogustekst moeten schrijven. Hierin heb ik onder meer vermeld:
Hij heeft flamenco gebruikt als uitgangspunt voor zijn fotoserie. De uitingen van passie heeft hij teruggebracht tot sobere beelden in zwart wit, vaak details, die niet direct een associatie oproepen met dans of zang. De foto’s wekken twijfel op bij de kijker: Een Nederlandse vrouw poseert en geniet maar lijkt zich niet bewust van de camera. Wat beweegt haar en wat wil zij uiten?
Dit zijn beelden van genot: getoond door de vrouw op de foto’s, maar zeker ook door de blik van de fotograaf.
zondag 25 januari 2009
donker en licht
Al eerder tijdens deze opleiding heb ik gemerkt dat ik blijkbaar het meeste leer van de momenten dat ik met mijn kop tegen de muur loop. Dat doet steeds weer zeer, maar die pijn is blijkbaar nodig voor het genot van het begrijpen. Vorige week was een afknapper, maar in de loop van de week kwam de ommekeer. Niet zonder dank aan mijn geweldige model.
Zaterdagochtend nog 2 sessies gehad: binnen met daglicht en buiten op 2 locaties. Daarna snel een selectie gemaakt en 8 foto's geprint. Ik was zelf enthousiast over het resultaat en die andere Bart ook. Zijn tip: ga veel croppen (voor de niet fotografen: knippen, uitsnijden). Maar er een intiem boekje van met verschillende formaten beelden. Duende blijft, maar de lage landen zijn naar de achtergrond verdwenen. Dat is niet erg, want dit verhaal gaat wel degelijk over lichamelijk genot. Over de blik van de fotograaf op zijn model. Over de relatie tussen model en fotograaf. Duende blijft het uitgangspunt van de beelden.
Gisterenavond was het moment om op het hele proces nog eens terug te kijken. De opdracht over lichamelijk genot bracht mij al vrij snel bij flamenco. Een thema dat al op mijn lijst van te realiseren projecten stond. Hoe meer ik mij verdiepte in flamenco, deste meer mijn keuze bevestigd werd. Zeker met de duende had ik de kern van mijn verhaal te pakken.
Vanaf het begin had ik duidelijke beelden voor ogen die ik wilde maken. Duende, niet op het podium, maar in alledaagse situaties. Die beelden uit mijn hoofd bleken heel lastig uit te leggen. Door docenten en medestudenten werd ik gedwongen om mijn idee helderder te formuleren. Soms lukte dat, soms niet. De uitvoering kwam niet op gang, ik bleef hangen in voorbereiden en in mijn hoofd vormde het verhaal zich steeds opnieuw. En het werd groter, met thema's als passie, liefde, leven, dood en verdriet.
Toen ik uiteindelijk tot uitvoering kwam, bleek dat ik de boodschap niet omgezet kreeg in begrijpelijke beelden. De domper was groot, maar de lering gelukkig nog groter. Mijn boodschap was te groot. Die begreep mijn model niet eens, laat staan de toeschouwer. Dus met een kleiner en duidelijker verhaal kregen de foto's ineens waarde.
Nog een hele mooie conclusie, die ik gisteren maakte: Naar mijn idee heb ik nu de foto's gemaakt, die vanaf het begin in mijn hoofd zaten. Dat voelt geweldig.
Zaterdagochtend nog 2 sessies gehad: binnen met daglicht en buiten op 2 locaties. Daarna snel een selectie gemaakt en 8 foto's geprint. Ik was zelf enthousiast over het resultaat en die andere Bart ook. Zijn tip: ga veel croppen (voor de niet fotografen: knippen, uitsnijden). Maar er een intiem boekje van met verschillende formaten beelden. Duende blijft, maar de lage landen zijn naar de achtergrond verdwenen. Dat is niet erg, want dit verhaal gaat wel degelijk over lichamelijk genot. Over de blik van de fotograaf op zijn model. Over de relatie tussen model en fotograaf. Duende blijft het uitgangspunt van de beelden.
Gisterenavond was het moment om op het hele proces nog eens terug te kijken. De opdracht over lichamelijk genot bracht mij al vrij snel bij flamenco. Een thema dat al op mijn lijst van te realiseren projecten stond. Hoe meer ik mij verdiepte in flamenco, deste meer mijn keuze bevestigd werd. Zeker met de duende had ik de kern van mijn verhaal te pakken.
Vanaf het begin had ik duidelijke beelden voor ogen die ik wilde maken. Duende, niet op het podium, maar in alledaagse situaties. Die beelden uit mijn hoofd bleken heel lastig uit te leggen. Door docenten en medestudenten werd ik gedwongen om mijn idee helderder te formuleren. Soms lukte dat, soms niet. De uitvoering kwam niet op gang, ik bleef hangen in voorbereiden en in mijn hoofd vormde het verhaal zich steeds opnieuw. En het werd groter, met thema's als passie, liefde, leven, dood en verdriet.
Toen ik uiteindelijk tot uitvoering kwam, bleek dat ik de boodschap niet omgezet kreeg in begrijpelijke beelden. De domper was groot, maar de lering gelukkig nog groter. Mijn boodschap was te groot. Die begreep mijn model niet eens, laat staan de toeschouwer. Dus met een kleiner en duidelijker verhaal kregen de foto's ineens waarde.
Nog een hele mooie conclusie, die ik gisteren maakte: Naar mijn idee heb ik nu de foto's gemaakt, die vanaf het begin in mijn hoofd zaten. Dat voelt geweldig.
woensdag 21 januari 2009
tijd
Terwijl ik het gevoel krijg, dat ik een race tegen de klok begonnen ben, heeft de tentoonstelling van Thomas Struth mij weer een beetje afgeremd. Familieleben heet de tentoonstelling die momenteel in museum De Pont in Tilburg loopt. Enorme familieportretten uit Europa, Azië en Noord- en Zuid-Amerika. Sinds 1985 fotografeert Struth vrienden en relaties uit de kunstwereld in de context van hun gezin. De beelden hebben niet alleen een esthetische waarde, maar ook psychologisch en sociologisch vertellen zij veel over de geportreteerden. Maar een ding bleef me nog wel het meeste bij: de tijd. De uren die Struth genomen heeft voor iedere foto en de jaren voor het opbouwen van deze verzameling. En ik was net van plan om snel even een meesterwerk te maken.
grote boodschap
Mijn eerste foto's en mijn onbewerkte video-opnamen heb ik afgelopen zaterdag aan de klas en de docenten getoond. Eerst de foto's: Mijn mening dat er te weinig passie en emotie in de beelden zat werd gedeeld. Sterker nog: ze hebben niets met flamenco te maken. Ik gaf aan dat ik gemerkt had dat het heel moeilijk is een model goed te instrueren. Als dat model je eigen vriendin is, maakt het waarschijnlijk minder makkelijk dan het lijkt. Het advies was dan ook: zoek een ander model dat ervaring heeft met flamenco-dansen. Dat vond ik niet leuk om te horen, maar ik begreep het wel.
Mijn video-beelden, kregen het zwaarder te verduren. Vooraf had ik nog gedacht: Of het slaat in, of het slaat nergens op. Na het levensgroot tonen van de beelden via de beamer ging het licht aan; ik keek naar de toeschouwers en ik zag 25 hele grote vraagtekens. Duidelijk. Mijn grote, zware boodschap over liefde en dood: compleet naast de plank! Geen kippevel, geen tranen, geen duende. 'Hilarisch' was de omschrijving die de beelden kregen. Slik. Leuk geprobeerd, maar heel gauw vergeten.
De dagen daarna heb ik mijn conclusies getrokken: De boodschap is te groot. Waar gaan mijn beelden over? Over het contrast tussen passie uit Zuid-Europa en het kille Noord-Westen. Meer niet. En nu wordt het heel kort dag om nog goede beelden te maken voor het boekje dat op 31 januari in Den Bosch moet schitteren. Eigenlijk moet komende zaterdag de dummy af zijn. En ik heb nog niet eens goede foto's... Je zou voor minder in de panic-mode schieten. Het advies om een ander model te vinden en met haar een afspraak te maken heb ik niet kunnen realiseren. Een paar dagen is daar echt te kort voor, zeker met donkere avonden. Mijn lieve vriendin is (blijft) mijn redder in de nood. We hebben in huis druk geoefend om toch die passie in de beelden te krijgen. Om later die beelden op straat te herhalen.
Mijn video-beelden, kregen het zwaarder te verduren. Vooraf had ik nog gedacht: Of het slaat in, of het slaat nergens op. Na het levensgroot tonen van de beelden via de beamer ging het licht aan; ik keek naar de toeschouwers en ik zag 25 hele grote vraagtekens. Duidelijk. Mijn grote, zware boodschap over liefde en dood: compleet naast de plank! Geen kippevel, geen tranen, geen duende. 'Hilarisch' was de omschrijving die de beelden kregen. Slik. Leuk geprobeerd, maar heel gauw vergeten.
De dagen daarna heb ik mijn conclusies getrokken: De boodschap is te groot. Waar gaan mijn beelden over? Over het contrast tussen passie uit Zuid-Europa en het kille Noord-Westen. Meer niet. En nu wordt het heel kort dag om nog goede beelden te maken voor het boekje dat op 31 januari in Den Bosch moet schitteren. Eigenlijk moet komende zaterdag de dummy af zijn. En ik heb nog niet eens goede foto's... Je zou voor minder in de panic-mode schieten. Het advies om een ander model te vinden en met haar een afspraak te maken heb ik niet kunnen realiseren. Een paar dagen is daar echt te kort voor, zeker met donkere avonden. Mijn lieve vriendin is (blijft) mijn redder in de nood. We hebben in huis druk geoefend om toch die passie in de beelden te krijgen. Om later die beelden op straat te herhalen.
dinsdag 13 januari 2009
camaron de la isla
Afgelopen zaterdag was voor mij duidelijk dat de tijd begint te dringen. Na die zaterdag komen er nog 2 weken om werk te bespreken en daarna is het beoordeling. Ik had al eerder geschreven dat ik een idee voor een filmpje had, dat ik graag zou maken. Maar dat heb ik niet besproken zaterdag. Eerst maar eens die foto's en een boek maken, dat zal al tijd en energie genoeg kosten. Zeker omdat filmen en editing niet mijn grootste talenten zijn.
Maar zondag had ik toch alles voorbereid voor óók een filmpje. Diverse shots geschoten: in de auto, close up van mijn model, met in de cd-speler de hartverscheurende zang van Camaron de la Isla, een flamenco-legende, die in 1992 op 42-jarige leeftijd overleden is. Met dezelfde zang op de achtergrond heb ik ook nog opnames gemaakt naast de auto, maar die vind ik minder geslaagd. Donderdag ga ik editen en ik hoop dat het resultaat zal zijn wat ik er van verwacht.
Maar zondag had ik toch alles voorbereid voor óók een filmpje. Diverse shots geschoten: in de auto, close up van mijn model, met in de cd-speler de hartverscheurende zang van Camaron de la Isla, een flamenco-legende, die in 1992 op 42-jarige leeftijd overleden is. Met dezelfde zang op de achtergrond heb ik ook nog opnames gemaakt naast de auto, maar die vind ik minder geslaagd. Donderdag ga ik editen en ik hoop dat het resultaat zal zijn wat ik er van verwacht.
inspiratie
Ik heb al eerder aangegeven tijdens de besprekingen op school dat ik voor de stijlkeuze van de foto's die ik wilmaken voor deze opdracht een duidelijke inspiratiebron heb: de foto's van Garry Winogrand. En dan een bepaalde foto in het bijzonder, die bij dit bericht.
Winogrand (1928-1984) was een Amerikaanse fotograaf wiens foto's mij erg aanspreken. Hij fotografeerde toevallige passanten op straat met een scherp oog voor het juiste moment, zodat je soms twijfelt aan het toeval. Het juiste moment was voor Winogrand vaak een bizarre scène, maar op een subtiele manier.
Juist die sfeer en die momentkeuze heb ik als inspiratie gebruikt voor mijn foto’s. Maar mijn beelden bevinden zich net aan de andere kant van de scheidslijn tussen fictie en werkelijkheid. Ik wil mijn beelden ensceneren, maar op zo’n manier, dat ze ook heel goed werkelijk zouden kunnen zijn.
Winogrand (1928-1984) was een Amerikaanse fotograaf wiens foto's mij erg aanspreken. Hij fotografeerde toevallige passanten op straat met een scherp oog voor het juiste moment, zodat je soms twijfelt aan het toeval. Het juiste moment was voor Winogrand vaak een bizarre scène, maar op een subtiele manier.
Juist die sfeer en die momentkeuze heb ik als inspiratie gebruikt voor mijn foto’s. Maar mijn beelden bevinden zich net aan de andere kant van de scheidslijn tussen fictie en werkelijkheid. Ik wil mijn beelden ensceneren, maar op zo’n manier, dat ze ook heel goed werkelijk zouden kunnen zijn.
actie!
De strijdkreet van mijn vorige bericht heeft succes gehad. Zaterdag had ik een nuttige dag op de academie met voldoende feedback en reflectie. De opmerkingen van de docenten: Maak een bewuste keuze voor de locatie: Wat voegt de locatie toe aan het beeld? Verder een tip om de houding van het model te laten 'werken' met de achtergrond, door parallellen of juist contrasten. Maar ik moet ook nadenken wat de vertelling wordt van die beelden: we zien een vrouw op straat in een flamenco-houding. Ja én? Een hele belangrijke vraag. Maar ik denk wel dat ik het antwoord heb.
Ik had al gepland om zondag te gaan fotograferen. Mijn eigen vriendin had mijn aanbod aanvaard om model te zijn. De strenge vorst leek zondag voor het eerst te verdwijnen en de zon scheen volop. Maar in de buurt van Roermond waar we waren, was het toch maar 1 graad boven nul en met een frisse wind erbij niet ideaal voor lange sessies buiten. Zeker niet voor een model dat net een week griep achter de rus heeft...
De keuze voor locatie, een verlaten anonieme weg, maar ook de keuze voor de zwarte, nette kleding (en zonnebril) heeft te maken met de vertelling die ik wil maken met mijn reportage. Flamenco gaat over passie, emotie, over het leven, maar nog meer over de dood. Het onontkoombare einde, dat je juist zo bewust maakt van het leven. Door het bestaan van de dood wordt het leven intenser.
De foto’s zijn zwart-wit en kennen dezelfde hoofdpersoon, een blonde vrouw. De beelden zijn op het eerste gezicht mooi vormgegeven, maar zetten aan tot twijfel. Wat gaat om in deze vrouw? Is het genieten van het leven of droefheid om de dood? Of wellicht allebei. Met het element 'dood' wil ik het onderwerp zeker niet verzwaren. Juist niet. Het is een ode aan het leven. Maar dat is nu juist de essentie van flamenco.
Ik ben best tevreden over de eerste resultaten. Maar ik mis nog wel iets: de sfeer is te serieus, te vlak misschien. Er mag best af en toe wat passie of vreugde aanwezig zijn. Iets meer toneel, dat zal ik met mijn model overleggen.
Ik had al gepland om zondag te gaan fotograferen. Mijn eigen vriendin had mijn aanbod aanvaard om model te zijn. De strenge vorst leek zondag voor het eerst te verdwijnen en de zon scheen volop. Maar in de buurt van Roermond waar we waren, was het toch maar 1 graad boven nul en met een frisse wind erbij niet ideaal voor lange sessies buiten. Zeker niet voor een model dat net een week griep achter de rus heeft...
De keuze voor locatie, een verlaten anonieme weg, maar ook de keuze voor de zwarte, nette kleding (en zonnebril) heeft te maken met de vertelling die ik wil maken met mijn reportage. Flamenco gaat over passie, emotie, over het leven, maar nog meer over de dood. Het onontkoombare einde, dat je juist zo bewust maakt van het leven. Door het bestaan van de dood wordt het leven intenser.
De foto’s zijn zwart-wit en kennen dezelfde hoofdpersoon, een blonde vrouw. De beelden zijn op het eerste gezicht mooi vormgegeven, maar zetten aan tot twijfel. Wat gaat om in deze vrouw? Is het genieten van het leven of droefheid om de dood? Of wellicht allebei. Met het element 'dood' wil ik het onderwerp zeker niet verzwaren. Juist niet. Het is een ode aan het leven. Maar dat is nu juist de essentie van flamenco.
Ik ben best tevreden over de eerste resultaten. Maar ik mis nog wel iets: de sfeer is te serieus, te vlak misschien. Er mag best af en toe wat passie of vreugde aanwezig zijn. Iets meer toneel, dat zal ik met mijn model overleggen.
donderdag 8 januari 2009
stilte
Na een periode van blog-stilte begon ik mijn artikel meestal met: "Het is dan wel stil geweest op deze blog, maar dat betekent zeker niet dat ik niet met de opdracht bezig ben geweest." Helaas kan ik die openingszin deze keer niet gebruiken. Tijdens de vakantie van 2 weken heb ik mijn essay geschreven over een postmoderne roman Rachels rokje van Charlotte Mutsaers voor het vak 'algemene theorie'. Met overigens verrassend veel plezier heb ik dat boek gelezen. Maar verder ben ik weinig productief geweest voor mijn studie.
Ik heb tot nu toe mijn volgende stap in het project duende in de lage landen nog niet kunnen maken. Wat wil ik nog gaan doen? Ik heb 3 avonden foto's gemaakt tijdens flamenco-lessen en een flamenco-optreden. Het doel van die foto's was het zoeken naar interessante beelden, die ik als voorbeeld wil gebruiken om geënsceneerde foto's te maken in het dagelijks leven. Ik heb al veel nagedacht en genoteerd over welke poses, welke locaties, wie als model, camera-gebruik etc. Maar van uitvoeren is het nog niet gekomen. En de tijd begint te dringen. Nog 3 zaterdagen les en daarna is de beoordeling.
Nu is de opdracht onlangs bijgesteld. In plaats van een boek met 14 pagina's plùs een film van 3 minuten, mag het nu alleen een serie foto's (niet persé een boek) óf een film zijn. Ondanks dat mijn uitvoering hapert, wil ik nog steeds vasthouden aan de oorspronkelijke opdracht. Ik heb namelijk ook een heel mooi idee voor een film, die als versterking voor mijn boek (of serie foto's) kan dienen. Ik wil als geluid een hartverscheurende flamenco cante gebruiken, en als beeld een close-up shot van iemand die over straat loopt. Op een of andere manier wil ik een aansluiting maken tussen het beeld en de muziek, vergelijkbaar met de fotoserie. Maar ook dat moet ik gaan uitproberen. Genoeg gedacht, dus. Actie!
Ik heb tot nu toe mijn volgende stap in het project duende in de lage landen nog niet kunnen maken. Wat wil ik nog gaan doen? Ik heb 3 avonden foto's gemaakt tijdens flamenco-lessen en een flamenco-optreden. Het doel van die foto's was het zoeken naar interessante beelden, die ik als voorbeeld wil gebruiken om geënsceneerde foto's te maken in het dagelijks leven. Ik heb al veel nagedacht en genoteerd over welke poses, welke locaties, wie als model, camera-gebruik etc. Maar van uitvoeren is het nog niet gekomen. En de tijd begint te dringen. Nog 3 zaterdagen les en daarna is de beoordeling.
Nu is de opdracht onlangs bijgesteld. In plaats van een boek met 14 pagina's plùs een film van 3 minuten, mag het nu alleen een serie foto's (niet persé een boek) óf een film zijn. Ondanks dat mijn uitvoering hapert, wil ik nog steeds vasthouden aan de oorspronkelijke opdracht. Ik heb namelijk ook een heel mooi idee voor een film, die als versterking voor mijn boek (of serie foto's) kan dienen. Ik wil als geluid een hartverscheurende flamenco cante gebruiken, en als beeld een close-up shot van iemand die over straat loopt. Op een of andere manier wil ik een aansluiting maken tussen het beeld en de muziek, vergelijkbaar met de fotoserie. Maar ook dat moet ik gaan uitproberen. Genoeg gedacht, dus. Actie!
Abonneren op:
Posts (Atom)
