fotoboeken

Van de kerstman heb ik 2 fotoboeken gekregen. Ik moet eerlijk zeggen dat het geen verrassingen waren, maar ik ben er niet minder blij mee. Het eerste is een naslagwerk over de grote Nederlandse fotografen: Fotografen in Nederland, Een anthologie 1852-2002. Uitgegeven ter gelegenheid van de opening van het Fotomuseum Den Haag in 2002. In het boek worden 226 fotografen (waaronder Bert Sissingh) gepresenteerd aan de hand van circa 400 foto's: vaak hun mooiste, bekendste of meest verrassende werk. De begeleidende biografieën zijn geschreven door auteurs met museale, journalistieke of universitaire achtergronden. Een must voor iedere Nederlandse fotografiestudent (naast de Taschen-bijbel). Ken uw vaderlandse klassiekers! isbn 90-76588-35-x

Het tweede boek is een boek van Michiel Hendryckx, mijn favoriete fotograaf van De Standaard, de Belgische zusterkrant van het NRC. Deze krant lees ik sinds onze emigratie in 2003. Het viel me al snel op dat mijn aandacht steeds weer getrokken werd door foto's die bijna allemaal van dezelfde fotograaf afkomsig bleken. Ik heb er inmiddels een soort spel van gemaakt: ik kan met een vrij grote zekerheid zijn foto's herkennen, voordat ik de naam van de fotograaf gezien heb. Ik heb een sterk gevoel van verbondenheid met zijn manier van fotograferen.

Het boek heet Het mooiste licht is tegenlicht. Hendryckx is ook een onderhoudend verteller. In zijn boek toont hij zijn selectie van 100 foto's. Bij elk beeld schrijft hij een verhaal over de totstandkoming van de afgebeelde foto. En over schoonheid, twijfels en hartstocht. Het is een meeslepende getuigenis van een leven voor de fotografie. Bijgaand twee foto's uit zijn boek: een portret van de acteur/schrijver Dirk Bogarde en een beeld van een begrafenis op kosten van de stad (iemand zonder nalatenschap of nabestaanden) in Antwerpen.

Ik heb al een tijdje het plan om hem een keer te benaderen voor een gesprek. Na het lezen van dit boek ga ik dat plan zeker op korte termijn verwezelijken. isbn 978-90-223-2128-7

filmvrees

Deze vakantie heb ik paar dingen op mijn huiswerk-lijstje staan: presentatie van 12 januari voorbereiden, paper voor kunstgeschiedenis maken en 2 filmpjes maken. Ik heb een paar weken terug besloten een videocamera aan te schaffen. Ik merkte dat ik geen meter vooruit kwam met de film-opdrachten. Wat miste ik? Een video-camera (best handig als je wil gaan filmen). Uiteraard kan je die lenen van school of van vrienden. Maar dat kwam er al een paar weken niet van.

Met de aankoop van een Canon MD101 heb ik alle praktische belemmeringen weggehaald om te gaan filmen. Het is een investering van 250 euro bij de Media Markt. Beste koop volgens kenners (medestudenten). Ik moet bekennen dat ik nog niet echt een band heb met dat apparaat. Het heeft een hoog plastic-gehalte. Niet te vergelijken met de foto-camera's van Canon. Het lijkt wel of ik steeds excuses zoek om niet te gaan filmen. Vandaag, 3e kerstdag (de huwelijksdag van mijn ouders, 45 jaar geleden, ze hebben 31 jaar lief en leed met elkaar gedeeld en zijn nu al 14 jaar gelukkig zonder elkaar) had ik geen sociale of huiselijke verplichtingen. Dus stond vandaag FILMEN! op het programma.

Het resultaat is dat ik het apparaat nu weer iets beter ken, maar om te zeggen dat ik iets verder ben gekomen met mijn privacy-film, nee. Ik weet al wel hoe het er uit moet gaan zien. Tikje mysterieus, een, twee of maximaal drie lange shots. Close ups van een anonieme vrouw, waarbij het laatste shot laat zien hoe haar hand(en) in haar tas verdwijnt. Het thema, de handtas van een vrouw is een domein van privacy, wil ik op een intieme, sensuele manier weergeven.

Ik was tot voor kort wat gefrustreerd door mijn filmangst. Maar door het nu neer te schrijven, voelt het al heel anders aan. Vandaag was weer een nuttige dag in mijn filmcarrière. Lekker!

ijspret

Het is kerstvakantie, ook voor deze student. Dat betekent niet dat ik mijn fotocamera in de kast blijft. Gisteren was ik met Marian en 2 vrienden in Antwerpen. We hadden een geweldige avond met goed eten en drinken en gezelschap. Na het eten liepen we nog langs de Grote Markt. Ook hier ontbrak de ijsbaan niet. Het was droog en het vroor zelfs, dus de ijbaan paste goed. Een bonte verzameling van Antwerpenaren draaide hier rzendsnel of juist stuntelig zijn rondjes. Ik maakte er deze foto van moslimmeisjes, die, volgens mij, hun eerste rondjes op de schaats maakten. De disco-achtige kleurenlampen zorgden voor de paarse gloed.


Mijn avond was helemaal goed toen ik een handtas vast kon leggen. Ik betwijfel wel of hij de eigenaar was.

familiekiekjes

Op 13 december heb ik de lezing 'de onbevangen blik' in Breda bijgewoond. Een hele interessante en gevarieerde middag over amateurfoto's, kiekjes. We zagen diverse sprekers de revue passeren. De een zeer ervaren, de ander onervaren. De beelden die ze toonden spraken vaak uit zichzelf. Met name het verhaal en de beelden van Bert Sissingh vond ik zeer treffend. Vorige jaar heb ik tijdens de Traject-opleiding ook een paar lessen van Bert gehad. Toen is mij minder opgevallen dat hij een geweldig spreker is met een heel subtiel gevoel voor zelfspot en humor. Hij had zijn verhaal over zijn ouders prachtig verweven met de foto's uit het familie-album en zijn actuele werk.

Na de lezing werd ik geprikkeld om mijn eigen familie-album na te slaan en met andere ogen te bekijken. Bij ons thuis was mijn vader de fotograaf. Ik heb nog een grote doos met zwart wit foto's uit mijn eerste levensjaren. Prachtige beelden, met name voor de herinnering, Maar ook mooie beelden, zelfs voor een objectieve kijker. Mijn ouders zijn twee extremen; mijn moeder is een creatieve, emotionele en ongestructureerde vrouw. Mijn vader een man van structuren en plannen, van beroep was hij leraar wiskunde, dat zegt ook wat. Wat zij beiden gemeen hebben is een groot hart en zij zijn beiden gericht op gezelschap en vertier.

Ik ben een mix van mijn beide ouders. Mijn moeder is de creatieve, maar toch kom ik er achter dat mijn gevoel voor fotografie meer van mijn vader afkomstig is. Kijk maar eens naar de foto's bij dit artikel, die mijn vader van mij maakte.

Deze week las ik een paginagroot artikel 'De Marollen zoals ze zijn' in onze Belgische krant De Standaard. Het artikel was geschreven naar aanleiding van een project van een jonge Vlaamse fotograaf Vincen (zonder t) Beeckman dat onlangs resulteerde in een boek. Het boek heet 'Album' en is een selectie van foto's die gemaakt zijn van de inwoners van de Brusselse wijk De Marollen. Meer dan 500 bewoners van deze volkswijk kregen gratis een fototoestel. Wegwerptoestellen vaak, maar ook digitale camera's. Tegelijk kregen ze de vraag om er hun eigen leefwereld mee te fotograferen. Zo werden tienduizenden foto's gemaakt, waar uiteindelijk een boek uit groeide. Het is exclusief te koop in de Bozarshop in Het Paleis voor Schone Kunsten in Brussel en kost 25 euro. Ik ga proberen om er een te pakken te krijgen. http://www.recyclart.be/content/view/13728/1/lang,nl/

handwerk

Mijn fascinatie voor handen heb ik vandaag omgezet in beelden. Ik heb al langer op mijn lijstje van te realiseren projecten staan om een serie over verschillende handen. Het idee is om portretten te maken. Ik heb al een lijst van mensen van wie ik de handen wil vastleggen. In het dagelijks leven wordt dat lijstje steeds weer uitgebreid.

De laatste weken was ik tijdens de werkbesprekingen steeds meer geïnteresseerd in de handen die zich druk bezig hielden met al die prints. Vandaag heb ik dat schouwspel vastgelegd.

lang moment

Deze week ben ik dicht bij mijn foto's van vorige week gebleven. Was de vorige week het moment kort, deze week was het moment lang de opdracht. De beelden die ik gemaakt heb liggen duidelijk in dezelfde lijn. Toch hebben deze foto's weer meer dan de vorige. Ze zijn minder geënsceneerd, het is meer een gestolen moment.

Nu komt de grote uitdaging om van de resultaten van de afgelopen weken een eindpresentatie te maken die bestaat uit 6 of 7 foto's, met de behandelde opdrachten licht, moment, kader en standpunt.

handtas intiem

De afgelopen week was een lastige week voor mij. Handtastechnisch gezien bedoel ik. Ik had het idee dat ik in een doodlopende steeg was aanbeland met mijn handtas en privacy. (zie ook 'twijfel' van afgelopen woensdag). Ik constateerde dat ik eigenlijk veel meer heb met mensen fotograferen. Waarom had ik dan gekozen voor die verrekte damestas? Ik was zelfs een beetje jaloers op mijn klasgenoten die wel voor een mens-thema hadden gekozen.




Zoals zo vaak het geval is, moet ik eerst eens flink tegen de muur lopen, om tot een beter inzicht te komen. Vrijdag viel ineens het kwartje. Waarom was ik destijds bij die tas uitgekomen? Een damestas heeft alles te maken met intimiteit. Van daaruit ben ik vrijdag foto's gaan maken. Dicht op de huid van de tas en op de handen van de eigenaresse. Vanuit diverse voyeuristische hoeken maakte ik foto's. De beelden geven een sfeer van intimiteit en zelfs van een zekere sensualiteit. Het was een geweldig gevoel om te merken dat ik het juiste spoor te pakken had.

kort en lang moment

Mijn keuzes voor een foto met een lang moment en een foto met een kort moment. Ik hoef niet uit te leggen welke kort en welke lang is. Mocht iemand twijfelen, bel me dan even.

twijfel

Sinds afgelopen zaterdag probeer ik een vervolgstap te maken in het privacy-project. Maar het valt niet mee. Het lijkt wel of ik een beetje uitgehandtast ben. De foto's die ik afgelopen zaterdag presenteerde hadden veel met handtassen, maar weinig met privacy te maken. Ik mis de aansluiting bij privacy op dit moment. Ik heb wel al veel andere ideëen gekregen op het privacy-vlak, maar die hebben weinig te maken met mijn standpunt. Oké, het standpunt is niet star, het kan veranderen. Maar om nou radicaal om te gaan, vind ik iets te gemakkelijk. Zo had ik gedacht aan een litteken dat iemand verbergt, maar ook aan de inkijk van huizen die langs het spoor liggen. En ik bedacht me dat mijn eigen moeder als onderwerp van privacy ook heel interessante invalshoeken zou kunnen geven. Ik heb in het verlengde van de handtas nog een optie lopen van foto's bij een apotheek. Dat wil ik nog verder uitzoeken

Wat leer ik van deze twijfel? Dat een eerste keuze voor een richting of onderwerp bepalend is voor de verdere vervolgstappen. Ik dacht met de handtas een onderwerp te hebben gevonden dat heel origineel was binnen het thema privacy. Dat is het ook. Alleen gaat het wellicht niet diep genoeg om het in een paar weken verder uit te diepen. Conclusie: een minder origineel onderwerp zou wellicht meer resultaat hebben gebracht, indien je het op een originele manier aanpakt of presenteert.

Vandaag hadden Babette en ik ons interview met Hansje van Etten van Holland Doc. Zij is de grondlegger van het privacy-project op Holland Doc en tevens de initiator van het project dat wij nu doen op St Joost. Zij heeft alle kunstacademies in Nederland bezocht om hen warm te krijgen voor dit project. Het was een zeer interessant gesprek met een zeer interessante vrouw.

licht

Deze foto van Lana Slezic heb ik gekozen als voorbeeld voor een foto waarbij het gebruik van het licht duidelijk bijdraagt aan de interpretatie van het beeld door de toeschouwer. Het zachte licht versterkt het mysterieuze karakter. Wat doen de meisjes? Wachten zij op iemand? Door de geopende deur komt het licht naar binnen.

Deze foto komt uit een boek 'Forsaken' over vrouwen in Afganistan. De meisjes zijn 2 zusjes, weeskinderen die in een buitenwijk van Kabul wonen.

subjectief

Kies een foto waarbij de fotograaf duidelijk zijn mening op het gefotografeerde onderwerp overbrengt. Dat was de opdracht. Mijn keuze viel op de foto van Bart De Wever, fractieleider van een Vlaamse politieke partij. Hij was deze week onderwerp van een politiek relletje.

Net in deze gevoelige periode van regeringsvorming, vond hij het nodig om tamelijk ongenuanceerd kritiek te leveren op de burgemeester van Antwerpen. Die had namelijk deze week namens de stad Antwerpen zijn excuses aangeboden aan de Joodse gemeenschap, voor de opstelling van het stadsbestuur in de 2e Wereldoorlog. En Bart De Wever zei in de pers dat hij dat een erg goedkope act vond van de burgemeester.

Toen de hele pers over hem heen viel, voelde hij zich genoodzaakt om een paar dagen later zelf zijn excuses aan te bieden. Dat hem dat niet van harte afging, komt op deze foto naar voren. Tenminste dat dacht ik bij het zien van de foto. Het kan natuurlijk ook zijn dat zijn blik met heel iets anders te maken heeft. De waarheid zullen we niet weten, maar de fotograaf heeft wel zijn visie gegeven.

compositie

Deze foto had ik uitgekozen als voorbeeld van een foto waarbij de keuze van de compositie door de fotograaf de toeschouwer beïnvloedt. Je ziet hier koning Albert II, Koning der Belgen. Hij heeft een zware taak de laatste tijd. Van hem wordt verwacht dat hij de moeizame regeringsvorming een juiste wending geeft. De vraag blijft in hoeverre hij geen marionet is van anderen.

De foto gaf mij direct een associatie met de koning uit het kaartspel. Zijn licht dronken blik en het gebaar waarmee hij iets (de oplossing voor de formatie? of een goocheltruc?) uit zijn binnenzak haalt, maakt het beeld voor mij compleet. Dit is een vriendelijke man, maar iets serieus moet je er niet van verwachten.

doorzichtige tas

Gevonden op een hele geweldige website met heel veel diepgang (mode.blieb.nl):


Geen privacy met D&G tassen
Ik weet niet wat jullie er van vinden, maarruh deze handtas is wel erg openbaar. Okee het zou een uitkomst kunnen zijn als je zon fijne tas heb als ik waar het een grote dumpbak is.... geen vakjes, behalve zo'n klein ritsje waar dan je portomonnee in zou moeten passen... dan kun je zeg maar ook van BUITENaf zoeken, dat zou weer wat graaien schelen.

Aan de andere kant: ziet echt IEDEREEN dus wat JIJ in je tas hebt zitten! Niet te vergeten dat de kleuren van je accesoires in de tas ook nog eens je outfit zouden kunnen ruineren met een slechte kleurencombinatie.... tja lastig... het vraagt wat lef. En een basic outfit als je het mij vraagt.

Om het lijstje compleet te maken, hier even het totaal van je potentiele aanschaf van 1725 dollar!• Zwart patent leer met helder PVC.• Goudkleurig 'hardware'.• Top handvatten and ketting-schouder-band; hangend logo.• Rits bovenop.• Gespen aan de zijkant.• Opvouwbaar.• Made in Italy.

verder onderzoek

Gisteren de presentatie van de wekelijkse vordering van de privacy-opdracht. Hoewel ik met heel veel plezier deze week bezig ben geweest, was het resultaat niet echt naar mijn tevredenheid. Dit bleek ook bij de bespreking met Bart. Ik wilde persé niet van mijn handtas afwijken, hoewel ik merkte dat ik de aansluiting bij het thema privacy lastig aan het worden was.

De link met de inhoud van de tas was op mijn laatste foto's verdwenen. Bart wees mij op de vrouw met een doorzichtige tas waarin incontinentieluiers te zien waren. Een aardige inbreuk op haar privacy, zowaar. Dat deed mij weer denken aan het warenhuis in Madrid, waar de verkopers allemaal met doorzichtige tassen liepen om hun privéspullen in te doen. Dit was duidelijk een maatregel om diefstal door eigen personeel tegen te gaan. Helaas zit een reisje Madrid er deze week niet in.

Dit bracht mij op het idee om in een apotheek foto's te maken. Dat is zeker een plek waar privacy op prijs gesteld wordt, als je je viagra, incontinentieluiers of antidepressiva komt halen. Een vriendin van ons is apotheker. Ik zal met haar eens bellen of dit iets kan worden.

Verder kwam ik op internet (op een informatiepagina speciaal voor vrouwen) nog een niet-wetenschappelijk stukje tegen over handtassen en intimiteit.

Handtas als intiem voorwerp
Vrouwen vinden het maar niets als iemand in hun tas snuffelt. Gelukkig weten ze van elkaar dat rommelen in iemands tas not done is. Anders is het met mannen of bij handtassencontroleurs die zonder scrupules hun blik werpen in je toch wel erg persoonlijke handtas... Heel wat spulletjes erin klasseren we immers onder vernederende voorwerpen, en het voelt aan alsof onbekenden ons meteen kunnen doorgronden aan de hand van de handtas.
Rommelmie of piekfijn ingedeeld? Lees: hoe is het gesteld met de organisatie van je handtas?
Minimalistisch of maximalistisch? Lees: zit er ontzettend weinig of net veel te veel inhoud in je handtas?
IJdel? Lees: zit er een spiegeltje, make-upspullen, verzorgingsproducten, flesjes parfum of deodorant in?
Op alles voorzien? Lees: tandflos, aspirine, extra paar kousen of slip, boek, tijdschrift, lunchpakket, schrijfblok, brillenetuis...
En dan hebben we het nog niet gehad over de standaardinhoud zoals je portemonnee, je sleutels, je gsm, zakdoekjes en een of meer balpennen...
Hoeveel oude tassen heb je trouwens nog in de kast liggen? Opvallend is dat heel weinig dames afstand kunnen nemen van handtassen, zelfs al zijn ze er zeker van ze ze nooit meer zullen gebruiken. Het lijkt wel een deel van hun persoonlijkheid uit te maken, alsof het een herinnering is die je bewaart.

Van een andere website, een meer poëtische benadering van de handtas.

De Handtas: een intiem accessoires dat op de heup of tegen het lichaam wordt gedragen. Het is een voorwerp dat vaak wordt aangeraakt en waar vertrouwelijke spullen aan worden toevertrouwd: foto’s van je geliefde, persoonlijke spullen, parfum…
Een handtas is als het ware een spiegel van de ziel.

straatfotografie

Een vreemde vrouw aanspreken op straat, met de vraag of je een foto mag maken. Dat was iets wat ik nooit eerder gedaan had. Dat dit helemaal niet moeilijk blijkt te zijn, merk je pas als je er aan begint. Niemand die afwijzend reageert. Ik moet wel eerlijk zeggen dat ik wel selecteerde. Als er geen oogcontact was, liet ik het voorbij gaan. En om een of andere reden heb ik ook geen vrouwen aan gesproken die met een man liepen.

De plek had ik zorgvuldig uitgekozen. Niet te druk. Ik had het idee dat het lastig is om iemand uit een menigte te halen. Eén op één leek mij beter werken. Omdat het regende viel het passerende publiek wat tegen. En vanaf 4 uur begon het te schemeren. Dat werkte ook niet echt bevorderend. Ik voelde me toen een beetje een man met een camera in een donker hoekje. Niet echt vertrouwen wekkend dus.

Al met al viel de buit wat tegen, maar ik vond het geweldig; ik heb tijdens stedentrips al veel foto's op straat gemaakt. Maar nooit heb ik mensen aangesproken om een foto van hen te maken. Al was het alleen nu maar een foto van hun tas, op het moment dat je in contact bent, is het ijs gebroken. Heerlijk om die reacties mee te maken. En uiteraard daarna hopen op een mooi plaatje. Eén ding weet ik zeker: Hier wil ik mee verder.

mooie mensen

Gisteren had ik een geweldige middag in Valkenswaard. Ik had besloten dat ik op straat foto's zou gaan maken van onbekende passerende damestassen. Wel met enige schroom, maar ik had voor mezelf besloten dat ik voor de mooiste foto's drempels over moet. Ik had me geposteerd onder een afdak in een van de winkelsstraten, want het regende flink.


Eenmaal in mijn rol als straatfotograaf voelde ik me heerlijk. Tijdens mijn jacht op damestassen kreeg ik bezoek van een geïnteresseerde passant. Een geweldige man, die uit praktisch oogpunt zijn brommerhelm op hield tegen de regen. "Wat bende aan het fotograferen?" Mooie mensen, zei ik spontaan. Mag ik ook een foto van jou maken? "Ja gerust, daar geef ik niks om. Ik geef niks om privacy." Dat waren zijn letterlijke woorden.

Het gesprek dat volgde duurde een half uur. Het gaat te ver om de verdere inhoud hier te herhalen. Ik genoot ervan. Een pure mens, die zei wat hij dacht. Dit zijn momenten waar ik het voor doe. Dat hij mij 28 jaar schatte had daar niets mee te maken.

tasafval

Het glamourous imago van de designer damestas in schril contrast met de inhoud van die tas: een gebruikte zakdoek, een afgekloven pen, verfrommelde papiertjes, een tampon (ongebruikt), paracetamolletjes, een haarspeld, lipgloss.

handtas in het wild!

Vandaag heb ik mijn foto's gepresenteerd, die ik vorige week gemaakt had voor week 2 (subjectief beeld). Helaas had ik deze week geen inspiratie voor de opdracht van week 3 (open en gesloten kader). Wel ben ik vandaag verder op weg gekomen voor het vervolg. De handtas wil ik in het wild gaan schieten. Dus in de winkelstraat of op andere openbare locaties.

Dit heeft bij mij ook de volgende associaties gewekt: reclamefoto's voor handtassen, tassenwinkel, winkeldiefstal, fouilleren. Eens kijken of die associaties de komende dagen wat beelden gaan opleveren.

spijbelen in Veurne

Zaterdag heb ik gespijbeld. Wel op een hele brave manier: ik had me bij de docenten Bart en Ton afgemeld. Ik had uit het lesrooster aan het begin van het jaar opgemaakt dat we deze week geen les hadden. Daarom had ik een weekendje met mijn vriendin geboekt. We zijn in Veurne geweest. Een stadje vlak aan de Belgische kust, een paar kilometer van de Franse kust.

Om te laten zien dat ik uiteraard met mijn studie ben bezig geweest, hierbij een paar foto's van het weekend.

Veurne is ook de plaats waar de schilder Paul Delvaux heeft geleefd en waar hij ook gestorven is in 1994 op 97-jarige leeftijd. In het aangrenzende St Idesbald is een museum dat hij zelf nog heeft opgericht. Dat museum hebben we vandaag bezocht. In een villa uit de jaren '30 wordt een zeer uitgebreide collectie getoond. In chronologische volgorde liepen we langs zijn werken; van de jaren '20 tot in de jaren '80. Het was schitterend om te zien hoe hij zich liet inspireren door verschillende tijdgenoten en stromingen. Zo zie je hem als impressionist, expressionist en surrealist. http://www.delvauxmuseum.com/

Zijn teksten die te lezen waren bij zijn werken spraken me erg aan. Over de eeuwigdurende zoektocht van de kunstenaar naar de perfecte weergave van zijn idee. Vrij vertaald was zijn boodschap: Het idee dat je als kunstenaar in je hoofd hebt, zal nooit in diezelfde vorm gerealiseerd worden. Op het moment dat je begint met de vertaling van het idee, verliest het iets van zijn kracht. Maar dat geeft niet. En je moet ook nooit opgeven, je moet het altijd weer blijven proberen.

dieper de tas in

Vandaag heb ik de opdracht voor week 2 afgerond. De bedoeling was het onderwerp en standpunt van vorige week verder uit te diepen, maar nu vanuit een subjectief standpunt. De handtas bleek voor mij de meeste aanknopingspunten te geven. Uiteindelijk ben ik op het volgende uitgekomen.

Een gluurdersblik in de tas van een vrouw kan soms verrassingen opleveren. Wat zie ik daar? Dat lijkt wel een hamer? Is dat een aardappel? Wat moet ze daar nu mee? Hé, een fles bier! In een handtas?

Die foto's heb ik gecombineerd met een foto van een anonieme dame met diezelfde tas. Heel keurig. De combinatie geeft een spannende visie op de neutrale handtas van een willekeurige vrouw.

afblijven! privé

Gisteren bij de presentaties van de resultaten van de eerste week brachten mijn foto's over de handtassen een leuke discussie op gang. Er bleek bij de aanwezigen een duidelijk verschil in beleving van privacy bij het betreden van domeinen als de damestas. Maar dat geldt ook voor bankafschriften of de post van je partner.

Mijn foto die ik het meest objectief vond in deze opdracht, is de foto van onze huiskamer, waar mijn vriendin de strijk aan het doen is. De foto is overigens niet geënsceneerd. Dat zou wel een hele gemakkelijke truc zijn geweest om de strijkmand leeg te krijgen.

damestassen

De tas van een vrouw is voor mij een duidelijk gebied waar privacy begint. Om te kijken of die stelling ook door vrouwen zelf zo beleefd wordt, heb ik de proef op de som genomen. Eerst mijn eigen vriendin en later ook twee collega's vonden het geen enkel bezwaar de inhoud van hun tas te tonen en die vervolgens ook te laten fotograferen. Dat verraste mij wel een beetje. Het was een mooie aanleiding om met hen te spreken over wat privacy voor hun betekent. Of beter, waar privacy begint.

grenzen

Mijn standpunt over privacy: Privacy bepaalt de grens tussen: intimiteit & openheid, geheim & openbaar, verbergen & tonen, persoonlijk & anoniem, vrijheid & beperking, bekenden & vreemden, kwetsbaar & veilig, exhibitionisme & preutsheid, gordijnen & ramen, delen & afschermen, informeren & controleren, brutaal & beleefd.

privégedachten (om te delen)

Privacy, heet het project. Een lekker Nederlands woord. De Engelse Van Dale geeft diverse betekenissen: afzondering, eenzaamheid, geheimhouding, terughoudendheid, stilte, beslotenheid, privésfeer, persoonlijke levenssfeer. Heeft het Nederlandse woord privacy al die betekenissen?

Bij privacy denken we tegenwoordig snel aan internetgegevens, beveiliging, big brother die alles in de smiezen heeft. Die zaken spreken mij persoonlijk niet zo aan. Ik vind de betekenis die veel dichter (hautnah, om het maar op zijn Duits te zeggen) tegen het individu aan zit, veel interessanter. In mijn brainstorm die ik hierover heb gedaan, kwam ik tot de conclusie dat privacy in die betekenis met name te maken heeft met persoonlijke gevoelens, sexualiteit en ook financiële informatie. Privacy bepaalt de persoonlijke grens tussen blootgeven en afschermen.

Het eerste thema 'standpunt objectief' heeft mij op de volgende denklijnen gezet: de badkamer, de inhoud van een handtas van vrouwen, de huisarts, de bureaulade. Maar ook schaamte en schaamteloosheid.

Deze weblog is overigens een goed voorbeeld van de spannende grenzen van privacy: op het web, dus voor leesbaar voor the whole wide world. En ook leesbaar voor medestudenten, die zo meegenieten van mijn ideëen. Een gouden idee deel je dus direct met anderen.

het ultieme zelfportret

Gisteren is het startschot gegeven voor de nieuwe opdracht van blok 2. Het thema 'privacy' wordt benaderd vanuit diverse fototechnische aspecten: standpunt (objectief en subjectief), kader, licht, moment (kort en lang). Algemeen werd ook de instructie meegegeven om met statief te werken geen zoom te gebruiken.

Ik start daarom deze opdracht met het ultieme fotografische zelfportret. Met statief.

experimenteren

Een van de dingen waar ik actief aan wil gaan werken, is meer experimenteren met beeld. Gisteren was ik vroeg thuis, nog voor het donker. Het begon al iets te schemeren, het licht was heel mooi. Dus heb ik even de fiets en de camera gepakt.

Hierbij het resultaat, dat mij verraste. Dit witte gebouw is omgeven door bomen. De strakke stammen staken mooi af tegen de witte muren. Mijn bedoeling was de bomen te laten bewegen voor het stilstaande gebouw. Het heeft iets anders uitgepakt. Ik vind het een bijzonder schilderij geworden. Wat ik hiermee verder wil, weet ik nu nog niet. Maar het is een bewuste keuze om een foto te maken, die ik nog niet eerder gemaakt heb.

copyright

Tijdens de uren die ik in mijn opleiding fotografie steek, denk ik nauwelijks aan mijn werk. Dat werk is juristje spelen bij een bedrijf. Maar er is wel een raakvlak tussen die twee. En dat is het auteursrecht, copyright in tengels. Dit is een vakgebied waar ik weinig van weet. Maar ik wil mezelf daar verder in gaan verdiepen. Voor mijn eigen interesse, maar ook om medestudenten hierover te informeren. De basis van het auteursrecht vind je alvast hieronder.

Als fotograaf krijgt je automatisch auteursrecht op je foto’s. Dit houdt onder andere in dat alleen jij beslist wat er mee mag gebeuren. Als je anderen daarvoor toestemming geeft, mogen zij de foto’s gebruiken in boeken bijvoorbeeld. Je kunt aan deze toestemming (financiële) voorwaarden verbinden.

Het is belangrijk de voorwaarden van de licentie (de toestemming voor het gebruik) zorgvuldig met elkaar af te spreken en schriftelijk vast te leggen. Je behoudt altijd je persoonlijkheidsrecht op je werken. Dit houdt onder andere in dat je bezwaar kunt maken als anderen je werk verminken of aantasten, het een andere naam geven of de naam van iemand anders (die van henzelf bijvoorbeeld) er bij zetten. De bedoeling van het auteursrecht is dat auteurs, en dus ook fotografen, in staat zijn hun creaties commercieel te exploiteren en dat anderen niet zonder toestemming aan hun geestelijk eigendom komen.

Als je mensen in opdracht fotografeert, dan moet je er rekening mee houden dat die mensen een 'portretrecht' hebben. Jij hebt dan wel het auteursrecht op de foto’s die je maakte, maar je mag deze niet zonder toestemming van de mensen die erop staan tentoonstellen of op een andere manier publiceren.
Ook als de foto’s niet in opdracht van de gefotografeerde mensen zijn gemaakt, is publiceren riskant. De mensen kunnen 'een redelijk belang' hebben om zich tegen publicatie te verzetten. Privacy of goede smaak bijvoorbeeld. Een T-shirt verkopen van een door jou gefotografeerde popster tijdens een concert, mag dus niet zonder zijn of haar toestemming.

Wordt vervolgd. Ik wil nog even kijken hoe ik mijn kennis verder ga delen: via mijn blog, of in de vorm van een presentatie.

de wereld is een zooitje. godzijdank!

Verslag van mijn bezoek aan Noorderlicht Internationale Fotomanifestatie “Act of Faith”
6 oktober 2007 - Groningen

Act of Faith
Wat verwacht je als bezoeker, wanneer je naar een tentoonstelling gaat die Act of Faith heet? Een tentoonstelling over geloof, religie. Een heel breed thema, eeuwenoud en tegelijkertijd heel erg actueel. Mijn eerste associatie is niet positief. Zou dat komen door de term geloof, of door de combinatie van foto’s en geloof?

Voor mij persoonlijk heeft geloof geen positieve of negatieve klank. Ik ben als katholiek gedoopt, heb een katholieke, typisch Brabantse lagere en middelbare schooltijd gehad. Op de lagere school kwam Mijnheer Pastoor, zoals iedereen hem noemde, regelmatig in de lessen. Een warme persoonlijkheid met veel humor. Mijn middelbare school was een voormalig seminarie, met een aangrenzend klooster. Daar leefden nog steeds paters Kapucijnen, waarvan enkelen ook nog steeds les gaven op onze school. Mijn leraren Duits, Latijn, Grieks en Wiskunde waren paters. Het beeld dat ik van hen heb overgehouden, is dat de (seksuele) frustratie bij menigeen sterk overheerste. Mijn conclusie was ook dat het celibaat voor de meeste mensen tegennatuurlijk is.

Op invulformulieren vul ik bij ‘geloof’ al sinds vele jaren ‘geen’ in. Ik weet niet precies meer wanneer ik dat besluit genomen heb. Ik denk aan het einde van de middelbare school. De mis in de kerk bezoek ik alleen bij begrafenissen en huwelijken. En dan ga ik ook al heel lang niet meer ter communie. Dat zijn wel bewuste handelingen, realiseer ik mij nu. Op een bepaald moment heb ik de stap gezet om afstand te doen van mijn eigen ‘officiële’ geloof.

Ik heb dus afstand genomen van het katholicisme. Maar ik koester er geen negatieve gevoelens tegenover. In mijn ogen is de paus een mafkees, dat wel. Maar ik ken ook heel veel mensen die binnen de katholieke kerk vanuit de allerbeste intenties hele goede dingen doen voor andere mensen.

Ik ga bewust uitgebreid in op wat geloof voor mij betekent. Want iedere fotograaf die een foto toont over het thema geloof, zal iets van zijn eigen visie op geloof tonen.

Mijn gevoelens bij geloof zijn dus niet negatief. Maar een fototentoonstelling over geloof brengt blijkbaar wel een negatieve associatie. Blijkbaar had ik het vermoeden dat de kritische blik van de fotografen niet zo’n positief beeld van geloof zouden brengen.

De titel ‘Act of Faith’ legt een link naar ‘act of God’. Deze voor mij fatalistische term, heeft een soort excuus in zich. Ik kan het niet helpen, want God heeft het zo bedoeld of zo gedaan. De mens die met zijn geloof als excuus de raarste en wreedste dingen doet. Dat was wel het gevoel dat bij mij overheerste na het bezoek aan de Der Aa-kerk in de ochtend.

Der Aa-kerk
Een kerk als ruimte voor een tentoonstelling over geloof. Nog toepasselijker kan moeilijk. Ik weet ook niet of de kerk ook voor andere tentoonstellingen gebruikt wordt. Bij het rondlopen in de kerk tijdens de tentoonstelling had ik niet echt het gevoel in een kerk rond te lopen. Veel was dichtgebouwd met panelen waarop de foto’s tentoongesteld waren. Met subtielere schermen, die meer van de kerk laten zien, zou wellicht meer de band met de kerk zelf gemaakt zijn.

De grootste kritiek op de indeling van de tentoonstelling was wel dat de doorgangen op veel plaatsen te smal was. Hierdoor was je gedwongen om de foto’s van heel dichtbij te bekijken. Het kan voor de opstellers bijna niet anders dan een bewuste keuze zijn geweest. Die lui van Noorderlicht hebben per slot van rekening wel eens vaker een tentoonstelling gebouwd. Dicht op een grote foto staan, is heel interessant voor de details. Maar het is ook wel lekker als je de keuze hebt om ook afstand te nemen om het geheel te aanschouwen.

Er waren veel foto’s. Heel veel, in mijn beleving. Dat gevoel is wellicht mede bepaald door de zware lading van veel foto’s. Om de veelheid van stijlen van fotografie nog iets van eenheid mee te geven, is gekozen voor dezelfde zwarte lijst om alle foto’s. Voor de eenheid was het goed, maar ik betwijfel of iedere fotograaf zich kan vinden in die ene lijst voor zijn eigen foto’s. Immers is de keuze voor een lijst sterk afhankelijk van de foto. Zelf zou ik voor een bijpassende lijst gekozen hebben per foto of serie van foto’s.

Mijn favorieten
- Lana Slezic: Mijn absolute favoriet. Ik heb haar boek ook gekocht. Krachtige beelden, sterke kleuren. De compositie en kleuren maken het tot esthetisch zeer aantrekkelijke beelden. Van veel foto’s straalt zelfs een soort vrolijkheid af. Maar bij het lezen van de bijbehorende teksten, blijkt er meer drama aanwezig, dan je in eerste instantie zou verwachten. Veel foto’s van vrouwen en kinderen. Bij het bekijken van de foto’s gaat een verhaal door je hoofd. Maar dat is bijna nooit het echte verhaal, dat je achter in het boek kan lezen.

- Abbas: Toont beide kanten van moslims, christenen en joden. Slaagt erin harde beelden te tonen zonder partij te kiezen. Wellicht door die drie geloofsovertuigingen samen te tonen. Abbas is van geboorte Iraniër en 17 jaar verbannen uit zijn eigen vaderland. Hij weet als geen ander wat geloof kan doen met mensen. Of beter gezegd, wat mensen kunnen doen met geloof. Zijn visie op de wereld is hierdoor bepaald. Daarom is het fascinerend om te zien hoe hij andere religies, katholieken en joden, in zijn beelden vastlegt. Kritisch, maar niet veroordelend.

- Yonathan Weitzman & Ronen Zvulun: Uit de beelden straalt een zekere rust, ondanks de vaak dramatische inhoud. Twee jonge Israëlische fotografen geven een beeld van de Westelijke Jordaanoever. Een extreem voorbeeld van een streek die het slachtoffer is van de gevolgen van geloof in haat. Op internet vond ik meer foto’s van hen. Heel veel foto’s van intens menselijk verdriet om slachtoffers van geweld.

Mijn inzicht in religie
Ik heb me afgevraagd of mijn visie op ‘geloof’ anders is, na het zien van deze tentoonstelling. In het begin van dit verslag heb ik al verwoord hoe ik vooraf tegen het fenomeen geloof aankeek. Mijn algemene gevoel na het zien van de foto’s in de Der Aa-kerk heb ik beschreven in mijn titel: De wereld is een zooitje. Godzijdank! Negativiteit overheerste in mijn beleving. Je zou de foto’s eenvoudig kunnen tellen en ze indelen in drie categorieën: positief, neutraal of negatief over geloof. Voor mijn gevoel was 20% positief, 20% neutraal en 60% negatief.

Mijn eigen idee van geloof is dat Allah, God of hoe hij of zij ook heten mag, de bedoeling heeft gehad om liefde te prediken. Dit staat in groot contrast tot de haat die voortkomt uit veel daden, waarbij geloof als excuus wordt gebruikt. Zou het inderdaad zo zijn, dat slecht 20% van de effecten van geloof vandaag positief is? Als dat zo is, geeft de tentoonstelling een natuurgetrouw beeld. Maar mijn (misschien naïeve) gevoel zegt toch dat het positieve net zo groot is als het negatieve. En dat dit niet overeenkomt met het gevoel bij de tentoonstelling.

Of hebben schokkende beelden zoveel meer impact dat je niet meer objectief kunt tellen? Met andere woorden, was de verdeling wel fifty-fifty, maar lag het aan mij dat ik dat niet zo ervaren heb? Dat kan goed zijn. Zeker als ik eerlijk beken, dat het bezoek aan Material World voor mij een verademing was na Act of Faith. Ben ik oppervlakkig? Wil ik mijn ogen sluiten voor de harde realiteit? Ik weet het niet. Het is in ieder geval wel een vraag die me bijgebleven is sinds Act of Faith.

Mijn 3 favoriete fotografen geven ieder op hun eigen manier ook een beeld van de harde werkelijkheid. Maar wellicht is het de esthetiek van hun beelden die, ondanks alles, de liefde voor het leven weergeven.

De 4 foto's bij dit artikel zijn van Lana Slezic uit haar boek 'Forsaken'

de dag erna

Gisteren was dus het uur van de waarheid: de beoordeling van het eerste blok. De broodnodige stress was ruimschoots aanwezig. Voor onze groepsopdracht hadden wij het onszelf nog eens extra lastig gemaakt. Tijdens de laatste week hebben we nog hard gewerkt om de presentatie af te krijgen. En dan loop je uiteraard tegen allerlei dingen aan. Technisch gaat natuurlijk niet alles zoals je wil en dan blijkt dat het resultaat ook niet is, zoals je gehoopt had. En als je daar dan weer over moet overleggen, kan je niet meer met allemaal tegelijk aan tafel. En dus neem je bepaalde beslissingen minder democratisch, minder doordacht of je neemt ze niet.

Afijn, tijdens de presentatie aan Mels, Bart en de klasgenoten op de grote trap, kwamen wij met voldoende groeps-zelfreflectie over wat er beter had gekund. Bij de klasgenoten was regelmatig gegniffel van herkenning te merken. Ik heb er heel veel van geleerd. Strakkere planning en strakkere afspraken over beslisingen die we samen moeten nemen.

Ik was tevreden met de score van 6: volledig op zijn plaats. De keuze voor de wijze van presenteren met de beamer en de dansmat kon niet volledig verantwoord worden. Net zoals de keuze van de beelden. Maar het proces er naar toe werd wel gewaardeerd. Jammer dat we met het zicht op de finish zijn gaan slingeren. Maar we zijn gelukkig niet uit de bocht gegaan.

Ik was heel tevreden met de beoordeling van mijn weblog met een 7 en mijn aandachtpunten: meer experimenteren met beeld en techniek en in zijn algemeenheid: ontvankelijk voor kritiek, maar vertaalt dat nog niet in beeldend experiment. Niet dat dit zulke geweldige scores zijn, maar ze zijn volledig de spijker op zijn kop.

Al met al heb ik een enorme positieve impuls meegekregen van de beoordelingen. Ik ben blij dat er heel kritisch en professioneel wordt beoordeeld. Een compliment voor Bart en Mels, dus. Het is niet zo dat iedereen minimaal een 6,5 voor de moeite krijgt. Nee, iedereen krijgt opbouwende en eerlijke kritiek. Daar kun je je voordeel mee doen om verder te groeien. Want we zijn immes pas net gestart. Mijn beeld van wat er precies van je verwacht wordt bij deze opleiding is weer een stuk helderder.

spanning

Morgen is het zover: Dan moeten we het resultaat van ons straatonderzoek over de Stationsweg presenteren. De afgelopen dagen zijn de contacten weer intensief geweest. Het last minute gehalte is behoorlijk hoog.

Mijn 4 foto's die deel gaan uitmaken van de presentatie doe ik bij dit artikel. Via anoniem heb ik een link naar observeren, de spanning van de ontmoeting tussen 2 onbekenden. Op straat tijdens het passeren, niet meer dan een blik van een seconde. Dat gevoel kreeg ik ook toen ik deze foto's maakte. Mijn camera enkele centimeters boven de grond, gericht op passanten-voeten. Ik keek naar de camera, maar hoorde wel (spannende) hakken naderen. Dan afdrukken en de kick als er een mooi beeld gevangen was. Want in de meeste gevallen was het mis: stond er alleen een close up van de tegels op.

er gaat niets boven groningen!

Deze beelden zijn van vorige week zaterdag in Groningen. Mijn beelden en mijn mening over de tentoonstelling worden verwoord in mijn verslag. Maar voor mij was het bezoek aan Groningen bovendien een interessante dag met mijn medestudenten. Op de foto's zie je enkele van hen.

Veel kijken, beoordelen, discussiëren, filosoferen, maar ook drinken en lachen met elkaar. Fotografen zijn goed gezelschap!